انجمن معتادان گمنام (NA) چیست؟

انجمن معتادان گمنام، جامعه‌ای از معتادانی است که برای پاک ماندن، به یکدیگر کمک می‌کنند.

انجمن معتادان گمنام یا NA یک انجمن غیرانتفاعی و بین‌المللی متشکل از زن و مرد است که اعتیاد به مواد مخدر مشکل اصلی زندگی‌شان بوده است. عضویت در این انجمن تنها یک شرط دارد: تمایل به قطع مصرف مواد مخدر. این انجمن هیچ وابستگی مذهبی، سیاسی یا نهادی ندارد و هزینه‌هایش صرفاً از طریق کمک‌های داوطلبانه اعضا تأمین می‌شود. پایه بهبودی در NA، برنامه ۱۲ قدمی است که بهبودی از بیماری اعتیاد را نه تنها یک فرآیند جسمی، بلکه یک تحول روحانی و روانی می‌داند.

انجمن معتادان گمنام

تاریخچه و گسترش یک ایده جهانی

انجمن معتادان گمنام، شاخه‌ای از درخت پربار الکلی‌های گمنام (AA) است که در سال ۱۹۵۳ و حدود دو دهه پس از تأسیس AA، شکل گرفت. بنیان‌گذاران NA دریافتند که اصول ۱۲ قدمی که برای ترک الکل کارایی داشت، می‌تواند برای سایر انواع اعتیاد نیز به کار رود. این انجمن به سرعت در سراسر جهان گسترش یافت و امروزه در بیش از ۱۳۱ کشور جهان فعال است.

تاریچه NA در ایران به سال ۱۳۶۹ بازمی‌گردد، زمانی که اولین جلسات در مرکز بازپروری قرچک ورامین برگزار شد. پس از فراز و نشیب‌های اولیه، این انجمن توانست مجوز رسمی بگیرد و امروزه طبق آخرین آمار، هفته‌ای بیش از ۱۷,۰۰۰ جلسه در سراسر ایران برگزار می‌شود.

برنامه ۱۲ قدمی: نقشه راه بهبودی

برنامه ۱۲ قدمی، قلب تپنده انجمن معتادان گمنام است. این قدم‌ها یک سفر درونی است که فرد را از انکار و عجز به سمت پذیرش مسئولیت و بهبودی هدایت می‌کند. در ادامه، سه قدم اول که پایه و اساس این سفر هستند، به اختصار توضیح داده می‌شوند:

· قدم اول: اقرار به عجز

ما اقرار کردیم که در برابر اعتیادمان عاجز بودیم و زندگی‌مان غیرقابل اداره گردیده بود. این قدم، سنگ بنای تمام بهبودی است. در این مرحله، فرد می‌پذیرد که قدرت و اراده او برای کنترل مصرف مواد کافی نیست و اعتیادش یک بیماری پیشرونده، لاعلاج و کشنده است. این پذیرش به جای تضعیف فرد، دریچه‌ای برای دریافت کمک می‌گشاید.

· قدم دوم: به باور رسیدن

ما به این باور رسیدیم که یک نیروی برتر می‌تواند سلامت عقل را به ما بازگرداند. پس از پذیرش عجز در قدم اول، قدم دوم امید را به ارمغان می‌آورد. این قدم پیشنهاد می‌کند که نیرویی برتر از خود فرد می‌تواند او را به سلامت عقل برساند. درک این "نیروی برتر" کاملاً شخصی است و می‌تواند بسته به اعتقادات هر فرد، معنای متفاوتی داشته باشد.

· قدم سوم: تصمیم گیری

ما تصمیم گرفتیم که اراده و زندگی‌مان را به مراقبت آن نیروی برتر که همانطور که خودمان آن را درک می‌کردیم بسپاریم. این قدم، قدم عمل است. فرد به طور فعال تصمیم می‌گیرد که کنترل زندگی را به نیروی برتر خود بسپارد و بر اساس اصول روحانی تازه‌ای که می‌آموزد، زندگی کند. این قدم، گذار از تفکر به عمل است.

ساختار جلسات و روش کار: کمک یک معتاد به معتاد دیگر

اصل بنیادین بهبودی در NA، "کمک یک معتاد به معتاد دیگر" است. این کمک در قالب جلسات منظم و رابطه " راهنما و رهجو" متبلور می‌شود.

· انواع جلسات: جلسات NA به دو دسته باز و بسته تقسیم می‌شوند. جلسات باز برای عموم آزاد است، در حالی که جلسات بسته فقط مخصوص معتادانی است که تمایل به ترک مصرف دارند.

· ساختار جلسات: جلسات معمولاً به صورت هفتگی و در مکان‌های ثابت برگزار می‌شوند. هزینه‌های اجاره محل و چای و قند، صرفاً از طریق کمک‌های داوطلبانه اعضا تأمین می‌شود. در این جلسات، اعضا به نوبت و به صورت داوطلبانه "مشارکت" می‌کنند، یعنی تجربیات، قدرت و امید خود را در مسیر بهبودی با دیگران به اشتراک می‌گذارند.

· راهنما و رهجو: راهنما، عضوی با تجربه و پاکی بیشتر است که با اصول ۱۲ قدم آشنایی دارد و داوطلبانه به عضو تازه‌وارد (رهجو) کمک می‌کند تا این اصول را در زندگی به کار گیرد. این رابطه بر اساس اشتراک تجربه و احترام متقابل است و یک سیستم پشتیبانی ۲۴ ساعته و رایگان را فراهم می‌کند.

یک باور نادرست را اصلاح کنیم: آیا NA یک فرقه مذهبی است؟

یکی از رایج‌ترین سوالات در مورد انجمن معتادان گمنام، ماهیت "نیروی برتر" و مبانی معنوی برنامه است. باید تأکید کرد که NA یک سازمان مذهبی نیست. اگرچه برنامه بهبودی آن بر پایه اصول روحانی استوار شده، اما این اصول به هیچ مذهب سازمان‌یافته‌ای وابسته نیست. در واقع، هر عضو می‌تواند مطابق با سنت و اعتقادات شخصی خود، درک و تعریفی از "نیروی برتر" داشته باشد. برای بسیاری از اعضای ایرانی، این نیروی برتر، "خدای واحد" در دین اسلام است. برنامه ۱۲ قدم بر تجربه شخصی تأکید دارد، نه بر پیروی از یک dogma یا آموزه خاص.

نتیجه‌گیری

انجمن معتادان گمنام، بیشتر از یک روش ترک، یک "سبک زندگی" برای پاک ماندن است. این انجمن با ارائه یک جامعه حمایتی، یک برنامه ساختاریافته (۱۲ قدم) و یک فلسفه بهبودی مبتنی بر کمک متقابل، به هزاران معتاد در سراسر جهان و ایران نشان داده است که زندگی بدون مواد مخدر نه تنها ممکن، بلکه سرشار از آرامش و معنویت است. بهبودی در NA یک شبه و معجزه‌آسا رخ نمی‌دهد، بلکه مسیری مستمر است که با "قدم‌ها"ی کوچک و روزانه، فرد را به سمت زندگیی سالم و رضایت‌بخش هدایت می‌کند.